Dokumentacja medyczna – czy osoba bliska potrzebuje upoważnienia?
Prawo dostępu do dokumentacji medycznej pacjenta jest jednym z podstawowych praw zagwarantowanych w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W praktyce często pojawia się pytanie – czy osoba bliska może zapoznać się z dokumentacją medyczną bez uprzedniego upoważnienia? Odpowiedź zależy od kilku czynników.
Kim jest osoba bliska?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta, osobą bliską jest: małżonek, krewny do drugiego stopnia w linii prostej, powinowaty do drugiego stopnia w linii prostej, przedstawiciel ustawowy, osoba pozostająca we wspólnym pożyciu oraz każda inna osoba wskazana przez pacjenta. Co ważne, definicja ta nie ogranicza się jedynie do formalnych więzi rodzinnych – decydujące znaczenie ma rzeczywista relacja z pacjentem.
Czy osoba bliska potrzebuje upoważnienia?
Zasadą jest, że dostęp do dokumentacji medycznej pacjenta ma wyłącznie sam pacjent oraz osoby przez niego upoważnione. Nawet jeżeli dana osoba spełnia definicję osoby bliskiej, bez wyraźnego upoważnienia nie może uzyskać dostępu do dokumentacji.
Jednak w szczególnych przypadkach dostęp taki może być przyznany osobie bliskiej. Taka sytuacja wystąpi na przykład zwłaszcza gdy pacjent nie jest w stanie wyrazić zgody lub zmarł. W sytuacjach nagłych, zgodnie z art. 31 ust. 6 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz może przekazać informacje osobie bliskiej, jeżeli uzna, że działa ona w interesie pacjenta.
Po śmierci pacjenta dokumentacja medyczna może zostać udostępniona osobie bliskiej, chyba że pacjent za życia wyraźnie się temu sprzeciwił. W przypadku sporu konieczne może być orzeczenie sądu.
Jak udzielić upoważnienia?
Upoważnienie powinno mieć formę pisemną i jasno wskazywać, komu i w jakim zakresie pacjent udziela zgody na dostęp do dokumentacji medycznej. Podmiot leczniczy ma prawo żądać potwierdzenia tożsamości osoby upoważnionej.
Podsumowanie
Osoba bliska – nawet jeśli łączy ją z pacjentem bliska relacja – potrzebuje upoważnienia do uzyskania dostępu do dokumentacji medycznej.
