Kontrakt trenerski – ujęcie prawne. Co warto wiedzieć?

Kontrakty trenerskie w sporcie, w tym w szczególności w piłce nożnej czy siatkówce, są coraz częściej przedmiotem sporów sądowych. W praktyce adwokackiej w Łodzi wielokrotnie spotykamy się z pytaniami dotyczącymi sposobu zawarcia, wypowiedzenia lub rozwiązania umowy z trenerem. Co warto wiedzieć?

Umowa trenerska – jaka to umowa?

Choć powszechnie mówi się o „kontrakcie trenerskim”, nie jest to odrębny typ umowy uregulowany w Kodeksie cywilnym. Najczęściej przyjmuje on formę umowy o świadczenie usług (art. 750 k.c.) zawieranej na czas określony. W zależności od konstrukcji, może być również uznany za umowę zlecenia, kontrakt menedżerski lub umowę o pracę.

Podwójna regulacja: prawo cywilne i przepisy związkowe

To, co wyróżnia kontrakty trenerskie, to ich funkcjonowanie na styku dwóch porządków prawnych:

• Powszechnego prawa cywilnego, które określa ogólne zasady dotyczące zawierania i wykonywania umów,

• Regulacji sportowych i związkowych, ustalanych przez krajowe i międzynarodowe federacje sportowe, takie jak PZPN (w piłce nożnej), FIVB (w siatkówce) czy PKOl.

Oznacza to, że choć co do zasady strony związane są umową cywilnoprawną, to jej wykładnia i skutki prawne – zwłaszcza w sporcie zawodowym – mogą zależeć także od przepisów związkowych.

Przykład: rozwiązanie umowy z trenerem drużyny piłkarskiej może wymagać uwzględnienia przepisów regulaminów licencyjnych PZPN lub obowiązkowych klauzul kontraktowych.

Obowiązki stron

W kontrakcie powinny zostać jasno określone obowiązki trenera – m.in. prowadzenie treningów, opracowywanie taktyki, nadzór nad zespołem, obecność podczas meczów i turniejów. Klub natomiast zobowiązuje się do wypłaty wynagrodzenia, udostępnienia obiektów sportowych, odzieży, sprzętu, pokrycia kosztów podróży itd.

W praktyce ważne są także:

• klauzule poufności,

• zakaz konkurencji,

• zasady wykorzystywania wizerunku,

• odpowiedzialność za wyniki sportowe.

Rozwiązanie umowy i spory

Umowa może zostać rozwiązana:

• za porozumieniem stron,

• przez wypowiedzenie (jeśli umowa to dopuszcza),

• ze skutkiem natychmiastowym – np. przy rażącym naruszeniu obowiązków lub „utraty zaufania” (klauzula często wykorzystywana w praktyce sportowej).

Jednak nawet przy pozornie jasnym rozwiązaniu umowy, klub może zostać zobowiązany do zapłaty odszkodowania – zwłaszcza jeśli działanie naruszało postanowienia umowne lub związkowe.

Jurysdykcja – sądy powszechne czy organy sportowe?

W przypadku sporów:

• w amatorskim i półzawodowym sporcie – właściwy jest sąd powszechny,

• w sporcie zawodowym, np. w piłce nożnej, pierwszeństwo mają organy dyscyplinarne i arbitrażowe federacji, np. Komisja ds. Licencji Trenerów, Izba ds. Sporów Sportowych PZPN, Trybunał Arbitrażowy przy PKOl czy nawet CAS (Trybunał Arbitrażowy ds. Sportu w Lozannie).

Warto pamiętać, że niepodporządkowanie się orzeczeniom tych organów może skutkować sankcjami regulaminowymi – np. zawieszeniem licencji klubu lub trenera.