Korekta płci uproszczona – przełomowa uchwała Sądu Najwyższego
Korekta płci metrykalnej – przełom w orzecznictwie
Sąd Najwyższy przyjął uchwałę, która upraszcza postępowanie sądowe w sprawie zmiany oznaczenia płci w akcie urodzenia. Zgodnie z nią wystarczy wniosek osoby zainteresowanej, bez konieczności pozywania rodziców czy włączania dzieci do sprawy. Jedynym potencjalnym uczestnikiem postępowania może być małżonek wnioskodawcy.
Nowe podejście do tożsamości płciowej
W uchwale z udziałem 19 sędziów pod przewodnictwem I Prezes SN prof. Małgorzaty Manowskiej, Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązujące przepisy nie regulują wprost sytuacji, gdy odczuwana płeć różni się od tej wskazanej w metryce. Dopóki ustawodawca nie wprowadzi przepisów szczególnych, należy stosować przepisy postępowania nieprocesowego.
Zakończenie rozbieżności orzeczniczych
Uchwała kończy trwający od lat spór interpretacyjny, zapoczątkowany różnymi stanowiskami SN w wyrokach z 2013 i 2019 roku. Wcześniej wymagano uczestnictwa rodziców, małżonka, a nawet dzieci osoby transpłciowej. Teraz Sąd Najwyższy przesądził, że udział tych osób nie jest konieczny – wystarczy sam wnioskodawca i ewentualnie jego małżonek.
Ochrona godności osoby transpłciowej
Zarówno Rzecznik Praw Obywatelskich, jak i Kampania przeciw Homofobii podkreślali, że postępowanie powinno chronić godność osoby transpłciowej. Ich stanowiska zyskały uznanie – obecny Prokurator Generalny Adam Bodnar cofnął wniosek swojego poprzednika, uznając, że poszerzanie kręgu uczestników mogłoby generować nadmierne obciążenie emocjonalne.
Postępowanie nieprocesowe – prostsza droga
Zmiana płci w akcie urodzenia będzie teraz rozpoznawana w trybie nieprocesowym. Oznacza to postępowanie prowadzone bez sporu – sąd nie rozstrzyga konfliktu, lecz potwierdza określony stan prawny. Postanowienie ma skutek erga omnes, co oznacza, że obowiązuje wobec wszystkich.
Podsumowanie
Nowa uchwała Sądu Najwyższego upraszcza formalności związane z korektą płci metrykalnej. To istotny krok w stronę poszanowania praw osób transpłciowych, a także jasny sygnał dla sądów powszechnych w całym kraju.
