OZSS (Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów) – co to za dowód?
Na jakie okoliczności sądy powołują opinie z dowodu OZSS i jak wygląda badanie w OZSS?
Opinia OZSS jest jednym z kluczowych dowodów wykorzystywanych przez sądy rodzinne, zwłaszcza w sprawach o:
- władzę rodzicielską,
- miejsce pobytu dziecka,
- kontakty
- rozwodowych z elementem konfliktu rodzicielskiego.
Na jakie okoliczności sądy powołują OZSS?
Celem tego dowodu jest pomoc sądowi w ocenie relacji rodzinnych, kompetencji wychowawczych rodziców oraz wpływu konfliktu na dobro dziecka.
Najczęściej OZSS sporządza opinię w sprawach, gdzie konieczne jest:
- ustalenie, które z rodziców lepiej realizuje potrzeby dziecka;
- ocena relacji dziecka z rodzicami i ich kompetencji wychowawczych;
- ustalenie, czy kontakt dziecka z rodzicem nie naraża go na krzywdę emocjonalną;
- określenie, czy dziecko przejawia objawy lojalności wobec jednego z rodziców (tzw. alienacja rodzicielska);
- weryfikacja, czy dziecko jest gotowe do wyrażenia własnego zdania i w jakim zakresie powinno być ono uwzględnione.
Jak wygląda badanie w OZSS?
Badanie jest przeprowadzane przez psychologa lub psychologa i pedagoga. Zwykle trwa od jednej do kilku godzin i obejmuje:
- rozmowę z każdym z rodziców;
- obserwację kontaktów dziecka z rodzicami;
- zastosowanie standaryzowanych testów psychologicznych;
- rozmowę indywidualną z dzieckiem (jeśli wiek i rozwój na to pozwalają).
Badanie ma charakter diagnostyczny, a nie terapeutyczny. Rodzice i dziecko powinni przyjść wypoczęci, spokojni, nieprzygotowani na „odegranie roli”, ponieważ specjaliści posiadają wiedzę i narzędzia pozwalające wychwycić nieszczerość lub manipulację.
Wnioski z opinii OZSS
Opinia ma kluczowe znaczenie dla sądu. Choć formalnie nie wiąże sądu, to w praktyce często przesądza o rozstrzygnięciu. Sąd może ją zakwestionować, np. w przypadku niepełnej metodologii badania, sprzeczności we wnioskach lub braku odpowiedzi na postawione pytania. W takiej sytuacji strony mogą wnosić o uzupełnienie opinii lub dopuszczenie nowej opinii przez inny OZSS albo biegłego z listy sądowej.
