Zgubiony testament, a dziedziczenie

Kwestia dziedziczenia po zmarłym, który pozostawił testament, ale dokumentu nie można odnaleźć, była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego (sygn. II CSKP 2146/22). Sprawa pokazuje, jak istotne jest właściwe zabezpieczenie ostatniej woli, aby nie doszło do sytuacji, w której o podziale majątku zadecydują przepisy ustawowe, a nie rzeczywiste zamiary spadkodawcy.

Kiedy zaginie testament pisemny

Testament własnoręczny to dokument sporządzony od początku do końca pismem ręcznym i podpisany przez spadkodawcę. W analizowanej sprawie rodzina zmarłego wiedziała o testamencie, jednak nie została przedstawiona jego treść. Syn twierdził, że spadkodawca zapisał mu niemal cały majątek, ale dokumentu nie odnaleziono. Świadkowie potwierdzili jedynie istnienie testamentu, nie znali jednak szczegółowej treści.

Rola świadków i ocena sądu

Sąd Najwyższy przypomniał, że zeznania świadków mogą być pomocne, ale nie zawsze wystarczające. W omawianej sprawie świadkowie nie potrafili wskazać daty sporządzenia testamentu, ani czy zawierał on jednoznaczne rozporządzenie całym majątkiem. Brak dokumentu sprawił, że niemożliwe było ustalenie rzeczywistej woli spadkodawcy.

Konsekwencje dla dziedziczenia

Zgodnie z rozstrzygnięciem SN, w sytuacji, gdy testamentu nie można odnaleźć i brak jest dowodów na jego treść, do dziedziczenia stosuje się zasady ustawowe. Oznacza to, że spadek przypadnie najbliższym krewnym w częściach przewidzianych w kodeksie cywilnym – w tym przypadku żonie, córce i synowi po równo.

Wnioski praktyczne

Orzeczenie pokazuje, że samo istnienie testamentu nie wystarczy, jeśli nie można potwierdzić jego treści. Dlatego warto zabezpieczyć dokument – przechowywać go w miejscu bezpiecznym, a nawet sporządzić kopię lub utrwalić w formie zdjęcia. Rozwiązaniem jest również testament notarialny, który eliminuje ryzyko zagubienia oryginału.